محمد ایوب گنجی
در اينجا به عنوان جمعبندي بحثهاي ارايه شده ميتوان به اختصار چند علّت مهم كه باعث شكست مسلمانان در ميدانهاي گوناگون شده است، اشاره نمود:
1ـ عدم وجود ايمان كامل و قوي به خداوند سبحان
آنچه باعث شده بود كه صحابه رسولالله ـ صلي الله عليه وسلم ـ در ميادين مختلف سربلند و پيروز بيرون بيايند، داشتن ايماني استوار و راسخ بود كه هيچ چيزي نميتوانست در آن خللي وارد آورد. به همين دليل احكام الهي را سريعاً ميپذيرفتند و در انجام آن سستي و كاهلي را به خويش راه نميدادند. و اين يقين در آنها به وجود آمده بود كه همه چيز در دست الله قرار دارد، اگر او اراده كند ميتواند آب را براي انسانها مانند آسفالت مسخّر گرداند، اگر او اراده كند ميتواند دريا را براي انسان به مانند خشكي، امن و هموار كند، اگر او اراده كند ميتواند آتش را براي انسان گلستان كند و... خلاصه انسانها و مخلوقات را فقط يك مخلوق ضعيف تصوّر ميكردند و قدرت اصلي و حقيقي و قويَّ مطلق را خداوند ميدانستند به همين خاطر خود را به «قوي» نسبت ميدادند و از قدرت «قويَّ» حقيقي استفاده ميكردند.
محمد ایوب گنجی
در اينجا به عنوان جمعبندي بحثهاي ارايه شده ميتوان به اختصار چند علّت مهم كه باعث شكست مسلمانان در ميدانهاي گوناگون شده است، اشاره نمود:
1ـ عدم وجود ايمان كامل و قوي به خداوند سبحان
آنچه باعث شده بود كه صحابه رسولالله ـ صلي الله عليه وسلم ـ در ميادين مختلف سربلند و پيروز بيرون بيايند، داشتن ايماني استوار و راسخ بود كه هيچ چيزي نميتوانست در آن خللي وارد آورد. به همين دليل احكام الهي را سريعاً ميپذيرفتند و در انجام آن سستي و كاهلي را به خويش راه نميدادند. و اين يقين در آنها به وجود آمده بود كه همه چيز در دست الله قرار دارد، اگر او اراده كند ميتواند آب را براي انسانها مانند آسفالت مسخّر گرداند، اگر او اراده كند ميتواند دريا را براي انسان به مانند خشكي، امن و هموار كند، اگر او اراده كند ميتواند آتش را براي انسان گلستان كند و... خلاصه انسانها و مخلوقات را فقط يك مخلوق ضعيف تصوّر ميكردند و قدرت اصلي و حقيقي و قويَّ مطلق را خداوند ميدانستند به همين خاطر خود را به «قوي» نسبت ميدادند و از قدرت «قويَّ» حقيقي استفاده ميكردند.
اما مسلمانان امروز؛ بسياري از مسلمانان امروزي قدرت را در دست «بوش» و «بلر» و «شارون» و تجهيزات جنگي آنان ميدانند و ديدشان از مافوق آسمانها به عالم كَوْني آمده است به همين جهت هميشه دچار خواري و ذلّت هستند. وقتي ذليلها را بزرگ و با عظمت تصوّر ميكنند، وقتي از مخلوقات متأثر ميشوند، قطعاً و بيشك خداوند نيز آنان را رها ميسازد.
2ـ عدم عشق به رسول الله ـ صلي الله عليه وسلم ـ
دليل دوم شكست مسلمانان امروزي صادق نبودن در عشق و محبت رسول الله ـ صلي الله عليه وسلم ـ ميباشد. خيليها خود را عاشق رسولالله ـ صلي الله عليه وسلم ـ ميدانند، اما اعمالشان اعمال «ابوجهلي» است.
عشق يعني سوختن و فاني شدن در معشوق، عاشقي يعني به طور كامل خود را به معشوق تبديل كردن. اما بسياري از مسلمانان عصر ما فقط نام «محمد » را ميدانند، فقط به نامش احترام ميگذارند، ولي متأسفانه و بدبختانه هنگامي كه سيره و شيوه زندگاني آن سرور ـ صلي الله عليه وسلم ـ بَر ايشان عرضه ميشود، به سرعت ميگويند، آن زمان سپري شده است!... آگاهانه و ناآگانه به دشمني با سنتهاي رسول الله ـ صلي الله عليه وسلم ـ با سيره و خط و مشي رسول الله ـ صلي الله عليه وسلم ـ قيام مينمايند، آيا ميتوان با وجود اين ميتوان ارسال كمكهاي غيبي و امدادهاي الهي را براي چنين مسلماناني انتظار داشت!
3ـ دوري از سنتهاي رسول الله ـ صلي الله عليه وسلم ـ
از ديگر مشكلات جامعه مسلمانان عصر ما اين است كه به سنتهاي پيامبرشان بياعتنا هستند و براي آن اهميتي قائل نيستند و حتي شايد در بسياري جاها از انجام آن شرم داشته باشند، چراكه با فرهنگ غربيها سازگار نيست.
بسيار جاي تأسف است براي ما مسلمانان كه از سنتها و روش رهبرمان دور شدهايم و عمل به آن را ننگ و مايه عقبافتادگي ميدانيم، در حالي كه در جوامع ديگر براي رهبران دنيوي خويش بسيار احترام قائل هستند و در هر جايي به احياء آداب و سنن خويش ميپردازند.
ياران رسول الله ـ صلي الله عليه وسلم ـ حاضر نبودند كه در كوچكترين كاري و در سادهترين امري، خلاف روش رسول الله ـ صلي الله عليه وسلم ـ گام بردارند، اگر خواست درونيشان چيز ديگري ميبود، به خاطر فعل و كار رسول الله ـ صلي الله عليه وسلم ـ خواست خويش را فدا ميكردند.
حضرت عمر فاروق ـ ـ هنگامي كه بر حجرالاسود بوسه ميزند، ميفرمايد: اگر محبوب و رهبرم چنين عملي را انجام نميداد، من هيچگاه بر اين تكه سنگ بوسه نميزدم.
و در موارد ديگري از هر كدام از صحابه كارهاي مشابه اين را مشاهده مينماييم، در زمان خلافت حضرت ابوبكر صديق ـ ـ با وجود شورشهاي گوناگون و ثبيت نشدن پايههاي خلافت اسلامي، تصميم ميگيرد حتماً سپاه اسامه را اعزام نمايد، با وجود مخالفتهاي مختلف ميفرمايد: چون اين خواست و اراده رسول الله ـ صلي الله عليه وسلم ـ بوده، حتماً بايد عملي گردد.
اما ما امروزه در صحبت كردن، راه رفتن، شيوه زندگي، لباس پوشيدن و خلاصه اكثر اعمال و رفتارمان از غربيها و غيرمسلمين تقليد ميكنيم و خيلي راحت سنتهاي محبوب حجازي را گذاشتهايم و خيلي بيشرمانه براي عدم عمل به آن نيز دليل ميآوريم.
يكي از اساتيدم تلويحاً ميفرمود: در جنگ اسرائيل و فلسطين، بارها ملائكه نازل شدند كه به مسلمانها كمك برسانند، اما چون هر دو طرف ظاهر و شكلشان عين همديگر بود، ملائكه برگشتند و فرمودند: خداوندا، خودت بهتر ميداني، آنها هيچ فرقي با هم نداشتند، تمام اعمالشان مانند يكديگر بود و...
4ـ اهميت و عظمت دنيا در دل مسلمانان
از ديگر مواردي كه سبب شده كه ابهت و عظمت مسلمانان عصر ما از بين برود و آنها را به مسلماناني توخالي و پوشالي تبديل كند، محبت و علاقه دنيا در قلوب بسياري از آنها ميباشد. رسول الله ـ صلي الله عليه وسلم ـ فرمود: براي هر قومي فتنهاي آمد و آنها را تباه ساخت، فتنه امت من دنيا ميباشد كه ميترسم آنها را از پاي درآورد.
براستي همين طور است، محبت دنيا و علاقه به متعلقات دنيوي، سبب شده كه فكر آخرت و روز قيامت در اذهان مسلمانان كمرنگ گردد و سفر آخرت را بسيار دور و دراز تصور نمايند، به همين جهت براي به دست آوردن متاع دنيوي تمام وقت خويش را صرف مينمايند و به همان اندازه از راه حق و حقيقت و از رضايت خدا و رسول دور ميشوند.
بسيار جاي تعجب است براي افرادي كه خود را رهرو رسول الله ـ صلي الله عليه وسلم ـ ميدانند، اما با شدت و علاقه فراواني براي چيزي تلاش مينمايند كه رسول الله ـ صلي الله عليه وسلم ـ از دچار شدن به آن و فريب خوردن آن هشدار داده است. اين چه نوع اتباع و محبت و عشقي است كه در هيچ چيزي محبوب و معشوق در نظر گرفته نميشود.
ولي اگر ياران رسول الله ـ صلي الله عليه وسلم- را بنگريم، آنها به دنيا نميانديشيدند، تمام همّ و غمشان آخرت بود، لحظهاي در به دست آوردن رضاي او تعالي تأخير نميكردند و هر آنچه سبب تقرب بيشتر آنان به بارگاه الهي ميگشت، بدون معطلي انجام ميدادند، اما مسلمانان عصر ما، هر آنچه را سبب دوري از او تعالي است، بعضاً به نام دين انجام ميدهند و خوشحالاند كه از امت محمدي هستند!
5 ـ ترك امر به معروف و نهي از منكر
از ديگر دلايل ضعف مسلمانان عصر ما، ترك كردن دعوت و تبليغ ميباشد، كه رسول الله ـ صلي الله عليه وسلم ـ و ياران گرانقدرش در آن راه، جان خود را تقديم نمودند و از هيچ تلاشي در اين راستا دريغ نورزيدند.
خداوند سبحان زنده كردن امر به معروف و نهي از منكر را در جامعه اسلامي راهي براي ايجاد وحدت و همدلي و همبستگي عنوان ميفرمايد و اعتصام به حبل الله را در گرو داشتن تقواي الهي و احياء امر به معروف و نهي از منكر معرفي ميكند.
پيامبر گرامي اسلام ـ صلي الله عليه وسلم ـ فرموده است كه هرگاه در جامعهاي امر به معروف و نهي از منكر ترك شود و در كنارتان هر منكري انجام گيرد شما راحت از كنار آن بگذريد و كاري نداشته باشيد، پس منتظر عذاب الهي باشيد كه در آن وقت هرقدر دعا و تضرع نماييد، دعا و تضرّعتان مقبول نميافتد.
6ـ پيروي و اتباع از شيطان
خداوند متعال بارها در آيات متعدد قرآن مجيد هشدار داده است كه اي انسانها بدانيد! شيطان دشمن قسم خورده شماست و در تلاش است كه شما را به بيراهه و ضلالت بكشاند، پس از او تبعيت و پيروي نكنيد و مواظب حربههايش باشيد، اما متأسفانه بسياري از مسلمان عصر ما با كمال اطمينان، آگاهانه و ناآگانه افسار خويش را به او سپردهاند و با يقين كامل دنبالهرو راه او گشتهاند.
