أصدر الشيخ الدكتور يوسف القرضاوي رئيس الاتحاد العالمي لعلماء المسلمين الأحد فتوى بشأن تحديد وقت الإفطار للمسافرين بالطائرة، اعتبر فيها أن موعد الإفطار لهؤلاء هو مغيب شمسهم التي يرونها، لا البلد الذي هم فوقه.

وحسب الفتوى لا يتبع ركاب الطائرة في إفطارهم الدولة التي يسافرون منها ولا التي ينوون التوجه إليها ولا التي هم فوقها، وإنما بمغيب الشمس التي يرونها بأم أعينهم.

وقال القرضاوي إنه فوجئ حين عودته من القاهرة إلى الدوحة في أول يوم من رمضان بقائد الطائرة الأجنبي غير المسلم يعلن أنه حان وقت الإفطار "مع أن الشمس ساطعة والنهار بين"، مشيرا إلى أن حجة قائد الطائرة كانت "أن المغرب تحتنا قد حل".

أصدر الشيخ الدكتور يوسف القرضاوي رئيس الاتحاد العالمي لعلماء المسلمين الأحد فتوى بشأن تحديد وقت الإفطار للمسافرين بالطائرة، اعتبر فيها أن موعد الإفطار لهؤلاء هو مغيب شمسهم التي يرونها، لا البلد الذي هم فوقه.

وحسب الفتوى لا يتبع ركاب الطائرة في إفطارهم الدولة التي يسافرون منها ولا التي ينوون التوجه إليها ولا التي هم فوقها، وإنما بمغيب الشمس التي يرونها بأم أعينهم.

نویسنده: دكتر خالد بن عبدالرحمن الجريسى
مترجم: إسحاق بن عبدالله العوضي
خواننده گرامى! فضايل عبادت و اسرار آن ميدان گسترده‏اى است كه خردها در آن حيران و سردرگم مى‏شوند و وجدان در آن، راه‏هاى مختلفى را مى‏پيمايد، اما به حقيقت آن پى نمى‏برد. بنابراين كسى كه مى‏خواهد از درِ شناخت در اين زمينه وارد شود و آگاهى به دست بياورد، لازم است اين شناخت را از طريق نصوص صحيح شريعت جستجو كند. من با اينكه در اين زمينه تهى دست هستم و كالاى اندكى دارم، علاقه‏مند شدم تمامى توانم را در اين راه به كار گيريم و به گونه‏اى خودم را با صاحبان اين تخصّص همانند كردم. پس سخن را در اين باب آغاز مى‏كنم و خداوند هم يارى دهنده است:
به راستى فضايل روزه و اسرار آن تا حدى زياد است كه قابل شمارش نيستند. برخى از آن‏ها عبارتند از:
1- روزه ركن بزرگى از اركان دين اسلام است. بناى اسلام بدون آن استوار و پايدار نمى‏شود و مادام كه آدمى به فرض بودن آن اقرار نكند، ايمانش نيز ثابت نخواهد شد. پيامبر ص فرمود: «اسلام بر پنج پايه بنا شده است: 1- گواهى دادن به اينكه معبودى بحق جز اللّه وجود ندارد و محمد بنده و فرستاده اوست. 2- برپا داشتن نماز. 3- دادن زكات. 4- به‏جاى آوردن حج خانه خدا. 5- گرفتن روزه ماه رمضان». (البخاري 8. مسلم 16).

نویسنده:دكتر خالد بن عبدالرحمن الجريسى
مترجم:إسحاق بن عبدالله العوضي
روزه عبادتى شرعى و قانون الهى است كه در ميان اهل كتابِ گذشته‏وجود داشته است، همان طور كه قرآن بر صدق اين گفتار دلالت دارد: (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
). [البقره: ١٨٣]. (اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد روزه بر شما مقرر شده است همان گونه كه بر كسانى كه پيش از شما [بودند] مقرر شده بود باشد كه پرهيزگارى كنيد.
سپس دين اسلام آمد، تا فرض بودن روزه در آن به شكلى كامل مستقر و پابرجا شود. حكم خداوند طلب مى‏كرد كه فرض شدن اين فريضه در مراحل مختلف و به تدريج كامل گردد. چنين وضعيتى در استقرار ساير فرض‏ها هم پابرجا بود. اين تدريجى فرض شدن‏ها، به خاطر مهر و محبتى است كه خداوند نسبت به بندگانش دارد و به آنها مهر مى‏ورزد و بر آنان آسان مى‏گيرد و احكام را به تدريج بر آنان فرض مى‏كند تا بتوانند آن‏ها را به آسانى بپذيرند.
كسى كه تدريجى فرض شدن روزه را از لابه‏لاى كتابها پى‏گيرى كند، مى‏تواند به شكلى كه مى‏آيد آن را مرتب كند:

حکمت روزه
نویسنده:عبدالعزيز قاضى زاده
روزه عبادت بدنی است که شخص با نیت تقرب به درگاه خدا در طول روز شرعی «از فجر صادق تا مغرب» از کلیة چیزهایی که روزه را باطل می‌کند خودداری می‌ورزد.
روزه در واقع یک انقلاب درونی است که سازندگی دارد. در حقیقت روزه آن است که حکمت آن روشن باشد. روزة حقیقی آن است که تربیت جسمانی و روحانی را در بر داشته باشد. روح را پاک کند و نفس را آرام سازد. تن را سالم و روح را تقویت نماید. عزم و ارادة انسان را استوار نماید و بر صبر و بردباری او بیفزاید.
بارزترین حکمت روزه، نوع‌دوستی است تا به فکر تهیدستان و بینوایان و محتاجان و یتیمان و گرسنگان باشد، و برای رفع نیازشان بکوشد.
فایده‌های روزه
شارع حکیم در هر عبادت مصلحت‌بندگان را در نظر داشته است، و شخص مکلف در انجام تکالیف خود، افزون بر فرمانبری از خدا، فوایدی نیز کسب می‌نماید که در این جا به بعضی از آنها اشاره می‌شود.

بسم الله الرحمن الرحيم

الحمد لله الذي هدانا لأقوام السبيل, ونسأله أن يمدنا بعزم لا يأخذه فتور ولا ملل, وأن ينفي عن قلوبنا اليأس ويقوي منا الأمل, والصلاة والسلام على نبينا محمد المؤيد بأجل آية وأستطع برهان , الداعي إلى الدين الحق بأقوم حجة وأبلغ بيان , وعلى آله وأصحابه السادة الأمجاد والذين فتحو بحكمتهم القلوب, وبأسنتهم الوهاد والنجاد.

أمّا بعد :

فإن رمضان شهر الصبر, ومدرسة الصبر, فالصوم تعويد على الصبر, وتمرين عليه, ولهذا ورد عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه سمى شهر رمضان شهر الصبر, وفي حديث آخر عنه صلى الله عليه وسلم قال :
«الصوم نصف الصبر» [أخرجه الترمذي].

بوب البخاري في صحيحه عن الربيع بنت مُعّود قالت: " كنا نصوم، ونصوَّم صبياننا ونجعل لهم اللعبة من العهن، فإذا بكى أحدهم على الطعام أعطيناه ذاك حتى يكون عند الإفطار".

وقال العلماء: وهو ليس بواجب، ولكن ليتمرن الطفل عليه، وقاسوه على الصلاة، والأمر بها: « مروا أولادكم بالصلاة وهم أبناء سبع واضربوهم عليها وهم أبناء عشر » .

فما هو دورك أيتها الأم مع أولادك في رمضان.

1- عند الاستعداد لاستقبال الشهر يجب الاهتمام بإظهار الفرحة وتزيين البيت، ليشعر الأولاد بأهمية الزائر الجديد.

الحمد لله والصلاة والسلام على رسول الله وعلى آله وصحبه ومن تبع هداه
أما بعد:

فإن الصوم أحد أركان الإسلام العظام المعلوم من الدين بالضرورة دل عليه الكتاب والسنة والإجماع، وتواترت في فضله الأخيار، ولا شك أن هذه العبادة الجليلة مشتملة على جملة من الشرائط والأركان والواجبات والمستحبات التي أمر الله بها، كما أن للصوم مفسدات ومحرمات ومكروهات نهى الله عزّ وجلّ عنها. وللصوم فوائد مختلفة وحقائق قلبية متعددة؛ لذا يجب على المسلم معرفة هذه الأمور ليعبد ربه- عزّ وجلّ- على بصيرة، ولتكون العبادة مقبولة يثاب عليها الصائم بعظيم الثواب.

وإليك أخي القارئ شيئاً من ذلك:

بسم الله الرحمن الرحيم

مقدمة:
الحمد لله والصلاة والسلام على رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم تسليماً كثيراً.

أما بعد..
قال تعالى { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ }[البقرة:183]

وقال عز وجل{ شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيَ أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ } [البقرة: 185]

فإن صيام شهر رمضان من الفرائض التي فرضها الله عز وجل وهو ركن من أركان الإسلام، في الحديث المتفق عليه من حديث ابن عمر –رضي الله عنهما- أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال:« بُني الإسلام على خمس: شهادة أن لا إله إلا الله وأن محمداً رسول الله، وإقام الصلاة وإيتاء الزكاة وحج البيت وصوم رمضان ».

پرسش: در حدیث شریفی که می فرماید: «هرکه از روی ایمان و امید پاداش از الله رمضان را روزه بگیرد گناهان گذشتۀ او بخشیده خواهد شد» در یک حدیث مبارک قید «ایماناً و احتساباً» گذاشته شده است. این تعبیر را چگونه باید بفهمیم؟
پاسخ: درست است، پیامبر اکرم فرموده است: «مَن صَامَ رَمَضَانَ اِیمَاناً وَاحتِسَاباً غُفِرَلهُ مَا تَقَدَّمَ مِن ذَنبِهِ» این مژده ای است برای بخشیده شدن گناهان گذشتۀ مؤمنانی که با ایمان کامل به برکت رمضان، از روی اخلاص و صمیمیت روزه گرفته و این ماه مبارک را با عبادت و طاعت سپری کرده و ثوابش را تنها از الله توقع نموده اند.
کلمۀ «ایماناً» یادآور این مطلب است که انسان به هرآنچه ایمان آوردن بدان لازم است ایمان بیاورد، به احکام دین در بارۀ روزه قلباً باور داشته باشد، به فرض بودن روزه و مکافات بزرگی که در قبال دارد و مهم تر از همه به وسیله بودن آن برای کسب رضای الهی یقین کامل داشته باشد و هیچ شک و تردیدی به خود راه ندهد.
آری، ما بندگان الله هستیم و او هم معبود ما است. آنچه ما در برابر او انجام می دهیم حق اوست و وظیفه و مسؤولیت ما نیز هست. روزه نیز دستور او و وظیفۀ ما است. او همیشه از عبادت های ما آگاه است و هر کردۀ ما را می فهمد. این اعمال ما که خداوند متعال بر آن آگاه و بینا است، با فرا رسیدن وقت و زمانش رشد و نمو یافته به ما بر خواهند گشت. افزون بر آن هرگاه ما دستان خود را به سوی او بلند کنیم، چنانکه در یک حدیث قدسی گفته شده است: «این دست ها خالی بر نخواهند گشت.»